Balık Nasıl Tutulur? Püf Noktaları Nelerdir?

TÜMÜ 3 Ocak 2016

Balık avı zevkli, hem de faydalı bit spordur. Balık avı çok zevkli bir iştir; yalnız, bunun için sabırlı olmak, güçlüklerden yılmamak, zorlukları yenmekten zevk al­mak şarttır. Çünkü balık avı karada yapılan avlardan daha güç, daha yorucudur. Balık avcısı, yalnız balıkla değil, üstelik saati saatine uymayan denizle de uğraşmak, onu yenmek zorundadır. Dünyanın her köşesinde, balıkçılığı zevk ve spor için yapanlar meslekleri balıkçı olanlardan daha çoktur.

Balık avından sağlayan meslekten balıkçılar ya dalyan kura­rak, ya da ağ kullanarak geniş ölçü­de balık avlarlar. Ticaret amacıyla yapılan bu avlanmaya büyük balık­çılık denir. Amatör balıkçılık ise zevk ve spor için yapılır. Bunda ka­zanç güdülmez. Amatör balıkçılar, karşılaşacakları türlü güçlüklere, hatta tehlikelere seve-seve katlanır­lar.

Amatör Balıkçı Neler Bilmeli

Balık avlamak, çeşitli bilgileri ge­rektiren bir spordur. Amatör bir ba­lıkçı her şeyden önce şunları bilme­lidir.

1)Balık cinsleri, avlanış zaman­ları,

2)Avlanma araçları (Ağ, olta, zıpkın, kayık gibi),

3)Yeteri kadar denizcilik,

4)Yüzmek, kürek çekmek, yel­ken kullanmak,

Bu ön bilgilerin yanı sıra balık avcısının gözüpek, soğukkanlı olma­sı da gerekir. Avcı, karada değil, du­rumu hiçbir zaman belli olmayan de­niz üzerinde olduğunu unutmama­lıdır.

Balık, başlıca iki türlü avlanır: ya ağ ile ya da olta ile. Bu aletler balığı avlamak için kullanılan silah­lardır.

Genel olarak ağ ile yapılan avcılık daha çok meslekten balıkçıların başvurdukları bir usuldür. Amatör ba­lıkçı daha çok olta ile avlanmayı ter­cih eder. Bunun dışında amatörler torba ve kepçe biçiminde küçük ağ­larla, zıpkınla da balık avlar.

Olta İle Balık Avı

Yediden yetmişe kadar kimsele­rin kullandığı başlıca balık avlama usulü olta ile yapılan balık avıdır. Bu bakımdan, olta avcılığının üze­rinde önemle duracağız.

OLTA TAKIMI

Olta, kılavuz, iğne gibi ana parçalardan meydana gelen avlanma aracına olta takımı denir.

Olta: Kılavuz olta ile kelebek arasındaki ip kısmına olta denir. Kelebek, oltanın sarıldığı, kabaca kelebeğe benzeyen mantar parçası­dır. Tahtadan da yapılabilir. Takı­mın en önemli parçası olan olta at kuyruğu kılından, misina denen in­ce telden, kuvvetli bir sicimden, ya da naylondan olur. Amatör balıkçı­lıkta kullanılan oltalar, genel olarak, ya at kuyruğu kılından, ya da İngi­liz siciminden yapılır. Son yıllarda piyasaya çıkan naylon oltalar da ge­niş bir kullanış alanı bulmuştur.

Oltanın uzunluğu kullanış yerine göre 12 kulaçtan 80 kulaca kadar de­ğişir (20-130 m. kadar). Aynı şekilde kalınlıkları da avlanan balığa, kul­lanılan yeme göre değişik olur. En kaim oltalar levrek, palamut, torik avında, en ince oltalar da istavrit, çinekop, izmarit avında kullanılır.

Kılavuz (beden): Olta ile iğne arasına bağlanan ipe kılavuz olta, ya da beden denir. Kılavuz olta, yemin ipe bağlı olduğunu balıkların görme­sini önlemeye yarar. Bunun için de çok sağlam, ince saydam bir iplik­ten yapılır. Uzunluğu bir buçuk met­re kadar olur.

İğne: Olta ile birlikte, takımın en önemli parçasıdır. Genel olarak, çelikten yapılır. Olta iğneleri, takılı yemi yutan balığın ağzına saplanma­sı için çengellidir. İğnelerin büyük­lüğü, kalınlığı çok değişiktir. Bu da, oltada olduğu gibi, avlanacak balı­ğın cinsine göre değişir. Bu bakım­dan, amatör balıkçı, h§r şeyden ön­ce, avlayacağı balığın cinsine göre ol­ta iğnesi kullanmak zorundadır. Yok­sa, uskumru iğnesiyle palamut avla­maya kalkışmak boş bir hayal ol­maktan öteye geçemez. İğnelerin düz iğne, eğri iğne, palalı iğne, ker­tikli iğne, çatal iğne, uzun iğne gi­bi çeşitleri vardır.

Olta iğnelerinin ufacık bir dikiş iğ­nesi kadar küçüğünden 30-35 cm. bü­yüklükte olanlarına kadar çeşitleri vardır, İğnenin batmasını sağlamak için yanına kurşun bir ağırlık bağ­lanır. Akıntılı sularda iğnenin dikine suya girerek dibe değme tehlikesi yoksa da, durgun sularda avlanan­lar, iğnenin dibe kadar batmasını ön­lemek için, ayrıca mantar kullanmak zorundadır. Bu iş için kullanılacak mantar, ya da bir tahta parçası, su­yun derinliğine göre, oltanın belirli bir yerine bağlanır.

Fırdöndü: Olta gerilince döne­rek dolaşmaması için oltanın kılavu­za yakın bir kısmına eklenen bir par­çadır.

Köstek: Kılavuz oltanın asıl ol­taya bağlandığı yerden eklenen bir metre kadar uzunluktaki bir misina parçasıdır. Bunun da ucunda bir iğ­ne vardır.

Olta Çeşitleri Nelerdir?

El Oltası: Küçük çapta amatör balık avcıları, çocuklar bu oltayı kul­lanır. El oltası basit bir olta takımın­dan ibarettir. Uzunluğu 15-20 kulaç olan bu oltanın ucuna bir metre boyunda kılavuz olta bağlıdır. İğnenin yanında 10 gram kadar ağırlıkta bir kurşun parçası vardır. Birkaç tane köstek takılabilir. Bununla» daha çok, kıyı avcılığı yapılır, küçük ba­lıklar avlanır.

Kamışlı Olta Nedir

 Oltanın fırlatıla­rak uzaklara atılmasını sağlar. Daha çok, akıntılı sularda, ya da sığ kıyı­dan derinlere olta atmak için kulla­nılır. Bu oltanın kamışı, gerçekten kamıştan olabileceği gibi çelikten, cam elyafından da olur. Kamışın baş­lıca Özelliği fazlaca eğilip bükülebilir olmasıdır. Bu tip oltalarda kullanıla­cak kamışın uzunluğu da, kalınlığı da avlanılacak yere, avlanacak balı­ğın büyüklüğüne göre değişir.

Bazı olta kamışlarının dibinde özel bir makara vardır. Bu makaranın ko­lunu çevirerek fırlatılan olta sonra- aynı şekilde kolayca toplanır.

Çapari Nedir?

 Çok iğneli bir olta takı­mıdır. Bu oltaya 10’dan 40’a kadar köstek takılabilir. Her kösteğin ucunda bir iğne vardır. Çapari olta­sının boyu 15-40 kulaç olur. Bunlarda kılavuz oltanın uzunluğu takılacak köstek sayısına göre değişir. Çapari, en çok uskumru ile istavrit tutmak­ta kullanılır. Uskumrunun bol zama­nında, uskumru alanlarında 20-40 iğ­neli çapariler kullanılır. Başka za­manlarda uskumru ve istavrit için 10-15 iğneli çapari yeter.

Parakete Nedir?

Amatör balıkçıların pek ender kullandığı bir olta takımı­dır. Büyük ölçüde bir çapari olan pa­raketeye 100-1.500 iğne bağlanır. Bu­nun bir başka özelliği de iğnelerin boydan boya deniz dibine uzatılmış olmasıdır.

BALIK YEMLERİ NELERDİR? NASIL BULUNUR?

Balık tutacak bir kimsenin en iyi bilmesi gereken konulardan biri de balık yemleridir. Tutulacak balığa göre kullanılacak yemi bilmeyen as­la iyi bir balıkçı olamaz. Yemler ta­bii yem, sunni yem olmak üzere ikiye ayrılır.

Tabii Yemler (Doğal Yemler) Nelerdir? Nasıl Bulunur?

Midye ile çeşitli balıklar tabii yemlerin başında gelir. Balıklara göre kullanılan yemler şöy­le sıralanır.

Kurt (Kurtcuk) Nedir? Nasıl Bulunur?

Olta, parakete, çatal kös­tek iğnelerine takılarak her balık, özellikle barbunya, tekir, kefal av­lanır.

Midye içi Nasıl Bir Yem Olur?

Parakete, izmarit ça­parisi, el oltası iğnelerine takılarak kaya balığı, izmarit tutulur.

Zargana Yem Olur mu?

El oltalarına, lüfer zo­kasına, izmarit çaparisine takılır. Lü­fer, çinakop, istavrit yakalanır.

Uskumru Yem Olur mu?

Oltaya, paraketeye ta­kılır. Her türlü balık tutulur.

Gümüş Balığı Yem Olurmu?

Oltaya takılarak levrek tutulur. Zokaya takılarak mer­can da avlanır.

İzmarit Yem Olur mu? Lüfer zokasına, para­kete iğnelerine takılarak lüfer yaka­lanır.

İstavrit Yem Olur mu?

Lüfer zokasına, parake­teye, izmarit çaparisine, tüysüz ça­pariye, el oltasına takılarak lüfer, kırlangıç, levrek, iskorpit, kırlangıç gibi dip balıkları avlanır/

Çinakop Yem Olur mu?

Paraketeye, izmarit ça­parisine, el oltasına takılıp izmarit, istavrit tutulur.

Hamur Yem Olur mu?

 Kaya balığı avlamak için kullanılır.

Çağanoz Yem Olur mu?

 Levrek avlanır.

Torik Ciğeri Yem Olur mu?

 Levrek tutulur.

Akyem Yem Olur mu?

Parakete iğnelerine ta­kılarak kalkan yavrusu, pisi balığı, olta ile lüfer, torik, palamut, uskum­ru, kolyoz, iskorpit avlanır.

Karides Yem Olur mu?

 Levrek, karagöz, ufak mercan ve iskorpit balıkları tutulur.

Suni Yemler Yem Olur mu?

 Balıkçılar, tabii yemlerden başka, suni yemler de kul­lanırlar. Bu yemlerin arasında çe­şitli tüyler, ipek parçaları da vardır. Suni yemlerin en Önemlisi zokadır.

Zoka Yem Olur mu?

 Balık biçiminde, ucu iğ­neli bir kurşun parçasıdır. Zokalı ol­talara başka kurşun takılmaz. Yal­nız, akıntılı sularda zoka, oltayı tut­maya yetmezse, kurşun da takılır. Balığın cinsine, büyüklüğüne göre çeşitli zokalar vardır. Zoka, yünlü, seğirtme, yemli olmak üzere üçe ay­rılır.

1 — Yünlü zokalar: Kurşundan, balık biçiminde 10 sm. boyunda, 25-40 gram ağırlığındadır. Bu zokalar tu­tulacak balığın sevdiği yemi andıra­cak şekilde yapılır. Yünlü zokalar ile palamut, torik, lüfer balıkları tu­tulur. Amatör avcılar zokaları hem karadan, hem sandaldan kullan: rlar.

Bu zokaya yem olarak iki horoz tü­yü ile bir tekir tüyü takılır.

2 — Seğirtme Zokaları: En büyük zokalardır, balık biçimindedir, uçla­rı iğnelidir. Bunlara yem yerine ge­çen şeyler takılmaz. Kullanılacağı za­man iyice parlatılır. Seğirtme zoka­ları ne kadar parlak olursa, avlama o kadar iyi olur.

Avlanacak balığa göre 6 boy seğirt­me zokası vardır: Lüfer Seğirtmesi: 10 santimetre boyunda 50 gram ağır­lıktadır. Sığ sularda lüfer avlamak­ta kullanılır. Ufak Palamut Seğirt­mesi: 12 santimetre boy, 60 gram ağırlıktadır. Bununla ufak palamut tutulur, lüfer de avlanır. Palamut Seğirtmesi: 13 santimetre boy, 90-100 gram ağırlıkta olur. Bununla pala­mut avlanır. Torik Seğirtmesi: 16 santimetre boy, 100-120 gram ağırlık­ta olur. Torik ve palamut avlanır.

Son ilçi boy seğirtme zokasından birisi 18 santimetre boy, 125-140 gram ağırlıkta, öteki de 20 santimet­re boy 150-175 gram ağırlığındadır. Bununla da torik avlanır.

Yemli Zokalar:

Bu zokalar da 6 türlüdür:

Sarımsak Zokası: 15-20 gram ağırlıktadır.

Uskumru Zokası: Üç boyu vardır. Yem takılmadan da kullanılır.

Akdeniz Zokası: İki boyu vardır. Daha çok lüfer tutulur.

Ovala Zokası: İki boydur. Uskumru tutu­lur.

Sülük Zokası: Uskumru tutulur.

Dubaç Zokası: Torik tutulur.

Zokada çeşitli yemler kullanılır.

Olta İle Avlanan Başlıca Balıklar

Levrek Nasıl Tutulur?

Bu balık bizim suları­mızda her zaman bulunursa da asıl zamanı mayıstan ekim ayının sonu­na kadardır. İlkbaharda gündüz de, gece de avlanır. Yem olarak oltaya ya karides, ya da akyem (gümüş, is­tavrit, zargana, çinakop gibi balık­lar) takılır. Gündüz yemi karides, gece yemi akyemdir.

Levrek avcılığı oldukça sabır, dik­kat ister. Balık, tutulunca telâşa ka­pılmamalıdır. Oltayı çok yavaş ola­rak çekmeli, balık zorlarsa, yavaş yavaş bırakmalıdır. Böylece, balık kayığın altına geldiği zaman balık­çı kepçesini hızla daldırarak balığı kayığa almalıdır.

Uzun olta ile yapılan avcılıkta, ol­ta 60-70 kulaca kadar iskandille dal­dırılır. Balık, yemi ağzına alınca, he­men bir iki kulaç kuvvetlice çalınmalıdır. Balık tutulunca gevşek bırakıl- mıyarak hızla kayığa çekmelidir.

Palamut, Torik Nasıl Tutulur?

Çeşitli oltalar­la yapılır, bun» göre de değişik bi­çimlerde olur. Yünlü zoka ile olan av akmtıda kayıkla yapılır. Zokalar çok parlak olmalı, üç dört balık tu­tulduktan sonra yeniden parlatılma- lıdır. Oltanın boyu 30 kulaç, iki uca takılan misinanın boyu ikişer kulaç olur.

Yemli olta ile yapılan avda, kaim, 2540 kulaç kadar boyda olta kulla­nılır. Misinanın boyu 1 kulaç olur. Ba­lık, yemi ağzına alıp tosladığı, yani yukarı kaldırdığı zaman çekilirse ba­lık tutulmaz.

Lüfer Nasıl Tutulur?

Olta ile lüfer avı da çe­şitli biçimlerde, türlü oltalarla yapı­lır. Lüfer, çok kurnaz bir balık oldu­ğundan hangi çeşit olta ile avlanırsa avlansın, tutulması hayli becerikli­lik ister.

Seğirtme zoka ile yapılan avlarda 20-35 kulaç derinlikte olta kullanılır. Balık zokayı kapınca ağızdan alıp kulağının yanından dışarı çıkarır ki buna aşırtma denir. Buna dikkat edi­lip, olta hızla çekilerek aşırtma ön­lenir.

Yünlü olta ile avcılık akıntı baş­larında yapılır. Oltamn boyu 20-30 kulaç, misinası 2 kulaç olur. İki kır­mızı horoz tüyü ile bir de tekir örde­ğinin tüyü konur.

Yemli zoka ile yapılan avda, düz­gün kesilmiş yem iğneye geçirilir. Oltanın boyu 20-35 kulaç, misinanın boyu 3 kulaç kadar olur. Oltayı dibe kadar daldırıp, sonra 1-2 kulaç ka­dar dipten yukarı kaldırarak bekle­melidir. Bu daldırıp, çekme tekrar­lanarak av yapılır.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Sorry, comments for this entry are closed at this time.