Böbrek hastalıkları ve tedavileri nelerdir?

SAĞLIK 7 Mayıs 2017

Süzme olayının geçtiği bu nefronlarda, damarlarda, idrar borucuklarında, dokularda türlü hasta­lıklar, bozukluklar meydana gelebi­lir. Bunlara böbrek hastalıkları di­yoruz.

Görevlerinin önemi, doğurabile­cekleri tehlikeler bakımından böb­rek hastalıklarında gereken dikkat ve ilgi ciddiyetle gösterilmelidir. Başlıcalarını en esaslı noktalarıyla, gözden geçirelim:

Böbrek İltihapları: Nefrit

Böbreklerin çeşitli sebeplerden do­layı iltihaplanması hekimlikte nefrit diye anılır. Nefritin evegen (hâd) ve süreğen (müzmin) şekilleri vardır:

Böbrek İltihaplanması Evegen (Hâd) Nefrit

Birçok sebepten ileri gelir, gençlerde daha sık görülür. Sebeplerinin başlıcaları şunlardır:

Vücudun başka bir bölge­sindeki mikroplu hastalıklar (ba­demcik iltihapları, burun, boğaz böl­gesindeki çeşitli iltihaplar),

Frengi,

Sıtma,

Gut (nikriz),

Şeker hastalığı,

Yanıklar,

Gebelik,

Kanser,

Zehirlen­meler (civa, kurşun, alkol, arsenik, bizmut, serum zehirlenmeleri)

So­ğuk algınlıklarıdır.

Evegen nefrit ya yerel (böbreğin bir bölgesinde), ya da yaygın halde olabilir. Yerel nefrit, en çok çocuklarla gençlerde, nemli, soğuk mevsimler­de görülür. Bademcikler, burun, or­takulak, lenf bezleri gibi organlar­daki iltihaplardan böbreklere mik­ropların atlaması başlıca sebepleri­dir. Streptokok cinsinden mikroplar bu hastalığın en büyük suçlularındandır.

Hastalık hafif ateş, kırıklık, baş ve bel ağrısıyla başlar. İdrar bulanık, kırmızı renkte, yani kanlı gelir. Ay­rıca albümin de çıkabilir.

Böyle bir nefrit çoğunlukla bir ay­da geçer. Bazen de birkaç tekrarla­madan sonra yaygın bir hal alır. Te­davide, böbreklere mikropları gön­deren odağın (mihrakın) temizlen­mesi en büyük önemi taşır. Meselâ iltihaplı bademciklerin çıkarılması, üst solunum yollarındaki, kulaktaki iltihapların giderilmesi gibi.

Yaygın nefrit ya bir hastalıktan, ya da zehirlenmeden ileri gelir. Se­bep çok defa kızıl streptokoku, fren­gi, tekrarlama yapan bademcik ilti­haplarıdır. Hastalık ateş, baş ve bel ağrıları, bulantı, kusmayla başlar. Yüz soluktur, hafif bir şişlik (ödem) vardır. İdrar azalır, kanlıdır. Albümin bol miktarda çıkar. İdrarda ay­rıca mikroskop altında görülebilen silindir biçiminde teşekküller bulu­nur. Hastada kan basıncı (tansiyon) yükselir, kanda azotlu maddeler ar­tar.

Evegen nefrit soğuk algınlığından da ileri gelir. Soğuk etkisiyle böbrek­ler kanla dolgun hale gelmiştir, ara­ya mikropların karışmasıyla nefrit başlar.

Böbrek İltihaplanması Evegen (Hâd) Nefrit Tedavisi

Evegen nefritlerde teda­vi sebebe göre değişir. Yalnız, han­gi sebeple olursa olsun, hasta mut­laka yatağa yatırılmalı, odası sıcak tutulmalı, üşümemesine dikkat edil­melidir. Ağız, burun temizliğine bü­yük önem vermelidir. İdrarda azalma varsa, bel bölgesine vantuz çek­mek, keten lapası koymak, sıcak tat­bik etmek faydalıdır; bunlar bel ağ­rısına da iyi gelir. Yarı bele kadar sıcak banyoya oturmak da iyidir.

Hastaların yiyeceklerine de dikkat etmelidir. Şişlik (ödem), tansiyon yüksekliği varsa hastaya tuz, fazla su verilmez. Daha çok kuru besin­ler, meselâ patates püresi, pirinç la­pası, sebze püresi, muz, yerelması verilir. Tuzun ya çok az, ya da hiç alınmaması gerekir. Albüminli yiye­cekler (et, yumurta, süt, peynir) du­ruma göre azaltılır.

Bütün bu saydığımız tedbir, tav­siyeler hastalığın gidişine göre dok­tor tarafından uygulanır. Ayrıca se­bebe göre ilâçla tedavi de yapılır. Antibiyotikler, streptokoklardan ile­ri gelen durumlarda başarılı sonuç­lar verir. Nefrit sıtmadan ileri geli­yorsa kinin, frengide özel frengi te­davisi, romatizmada ise salisilat ilâçlarıyla tedavi uygulanır.

Böbrek İltihaplanması: Süreğen (Müzmin) Nefrit

Eve­gen bir nefritten sonra tekrarlayan üstelemelerle böbrek yetmezlik göstermeye başlarsa nefrit müzminleşmiş demektir. Böbrekler gibi çok çalışan, çeşitli görevleri olan, vücut­tan zehirli maddeleri atan bir orga­nın yetmezliği organizmada ciddî durumlar yaratır.

Süreğen nefritlerin başlangıcı sin­sidir. Daha önceki evegen nefrit, tamamıyla geçmiş gibi göründükten uzun bir süre bazen yıllar sonra kendini belli eder.

Böbreklerin yetmezlik hali göster­meden önceki gizli devrede, gelip geçici tansiyon yükselmesi, yüzde, ellerde, ayaklarda süreksiz şişlikler, idrarda ara sıra albümin vardır. 5-10 yıl sürebilen böyle bir devreden son­ra kan basıncı sürekli olarak yükse­lir, idrarda albümin artar, idrar ço­ğalır, yoğunluğu azalır. Hastada bir kansızlık hali ortaya çıkar, kanda azotlu maddelerin miktarı yükselir. İştahsızlık, yorgunluk, soluk darlı­ğı, kalp büyümesi, kanamalar hasta­lığın ilerlediğini gösterir. Bu devre­de böbrek, az çok gene görevini ye­rine getirmeye çabalar.

Yukarıda saydığımız belirtiler ar­tarsa, kanamalar sıklaşır, kansızlık ilerler, kalp bozuklukları ortaya çı­kar, karaciğer büyür, idrar azalır, albümin gittikçe yükselmeye başlar­sa böbrek artık yetmezlik haline gir­miş demekitr. Hasta günden güne za­yıflar, derisinin rengi koyulaşır, kanda üre artar. Ateş normalin al­tındadır, bazen yükselebilir. Bu dev­re tedaviyle, perhizle bir süre (bir-­iki yıl) durdurulabilirse de sonunda hasta üremiye sürüklenir.

Kanda üre ile daha başka azotlu maddelerin birikmesi vücudun zehirlenmesine yol açar. Hastada kus­malar olur, kabızlık, ya da çok defa fena kokulu ishaller görülür. İleri derecede zayıflama vardır, soluk darlığı, huzursuzluk hali, çırpınma­lar olur. Tansiyon yüksek, idrar az­dır. Hastaya ara sıra çıldırma nö­betleri gelir. Baş ağrısı, görme, işit­me bozuklukları vardır. Sonunda hasta komaya girer.

Böbrek İltihaplanması: Süreğen (Müzmin) Nefrit Tedavisi

Süreğen nefritlerde te­davinin esası perhizdir. Hastada böbreklerle birlikte bağırsaklar, kara­ciğer, akciğerler, sinirler, ruhsal du­rum da bozulduğundan, bütün bun­ları içine alan bir tedavi şekli uygu­lanır. Dinlenme, sükûnet şarttır. Perhiz hastaya ve hastalığa göre de­ğişirse de, genel olarak, azotlu mad­deler, tuzu az yiyecekler esastır. Şe­kerli maddeler, süt, sebzeler bakı­mından zengin bir beslenme uygun­dur. Perhizle, ilâçla tedaviyi doktor duruma göre tatbik edecektir.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.