Kapat

KİBRİTİN HAM MADDESİ NEDİR VE KİBRİT NASIL YAPILIR?

Anasayfa GENEL KİBRİTİN HAM MADDESİ NEDİR VE KİBRİT NASIL YAPILIR?

Kibrit, günlük yaşayışımızda en çok kullandığımız, ateş yakmaya yarayan faydalı araçlardan biridir. Kü­çük bir kutu içindeki bu çöp parça­ları, yanımızdan hemen hemen hiç eksik olmaz. Evde, sokakta sigara yakmak, ya da havagazı ocağını tu­tuşturmak için kibritten sık sık fay­dalanırız. Gerçi bugün benzinli ve gazlı çakmaklar ateş yakma işini bir derece daha kolaylaştırıp, kibritin yükünü almıştır; fakat kibritin öne­mi gene de azalmış değildir. Çün­kü, bu çöp parçalarını kullanmak ko­laydır. Çakmak gibi özel bakıma, benzine, gaza, fitile ve çakmak taşı­na ihtiyacı yoktur.

014

Kibrit Neden Yapılır?

Küçük kutular içinde satılan kib­ritlerin, el ile tutulup sürtülen ve ya­kılan kışımı tahta, mukavva, ya da mumdan yapılır. Çöplerin başında ve kutuların kenarında parlayan ve yanıcı bazı kimyasal maddeler var­dır.

spirta-oneirokriths

İlk kibrit, geçen yüzyılın başında yapıldı. John Walker adlı bir kimya­cının yaptığı bu kibrit çöpleri eğri büğrü tahta parçalarıydı. Çöplerin başlarında ”potasyum klorat” ve ”an­timon sülfür” vardı. Bu tahta parça­ları zımpara kâğıdına sürtülünce ya­nıyorlardı. Fakat bu kibrit çöpleri biçimsiz, kullanışsız, tehlikeli ve pa­halıydı.

1833’de piyasaya çıkan ”fosforlu” kibritler ise sağlığa zararlı ve sürtüldükleri her yerde tutuştukları için tehlikeli oldular. Bazı ülkelerde kullanılması yasak bile edildi. Çün­kü bu kibritlerin yapımında kullanı­lan ”beyaz fosfor” işçileri ve hatta kullananları yavaş yavaş zehirli­yordu.

Beyaz fosfor yüksek derecede ısı­tıldıktan sonra kırmızı fosfor el­de edilince bugün kullandığımız em­niyetli kibritleri yapmak mümkün ol­du. Kırmızı fosfor, beyaz fosfor gibi kolayca parlamaz, zehirli değildir.

OO_Matches_05152012

Bugün kullandığımız kibritlerde kutunun kenarlarına kırmızı fosfor ile cam tozları tutkalla sürülür. Çöp­lerin başında potasyum klorat, anti­mon sülfür ve kükürt vardır. Kibrit çöpü, kutunun kenarına sürtülünce, cam tozlarının yardımıyla bir sıcak­lık olur. Bu ısı, kapaktaki fosforu parlatır, bu parlatma, kibrit çöpü­nün başındaki potasyum kloratı bo­zar, içinden oksijen çıkar; Oksijen yanmayı kolaylaştıran bir gaz oldu­ğu için, bileşiklerden çıkan alevi kö­rükler, kibrit çöpünü alevlendirir. Emniyetli kibritler, ateş hariç, başka yerlerle sürtünmekle kolay kolay tu­tuşmazlar.

Kibrit çöpünün tahtası da önem­lidir. Bu çöp genel olarak, kerestesi hafif olan kavak ağacından yapılır. Bu ağacın tahtası, kolay tutuşur, du­manı isli değildir, yanması da uzun sürer.

mt-sm

Kibritin Tehlikesi

Faydalı bir araç olmasına rağmen kibrit, evde çocuklar için tehlikelidir. Küçükler, bu çöp parçalarıyla oyna­maktan, büyüklerin yaptığı gibi on­ları tutuşturmaktan hoşlanırlar. Bu durum tehlikeli olaylara yol açabilir. Çocuklar bilmiyerek, ellerini yüzle­rini yakabilir, öteyi beriyi tutuştu­rarak, yangına sebep olabilirler. Böy­le olaylar sık sık görülür.

Love-Matches_www.FullHDWpp.com_

Bir de kü­çükler kibrit çöplerini ağızlarına so­karak yalarlar, hattâ yutabilirler. Kibrit başlarındaki kimyasal bileşik­ler çok yutulursa insanı zehirler… Bunun için çocukların elinde kibrit bırakmamak, oynamalarına izin ver­memek, önceden onların gözünü kor­kutmak lâzımdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Editörün Seçtikleri