Mantarın Yetişme Koşulları ve Mantarların Büyüme Şartları

HABERLER, SAĞLIK 4 Mayıs 2015

Mantarlar çok ilkel canlı varlıklardır. Kırlarda yetişen şapkalı mantarlardan, mikrop gibi çeşitli hastalıklara yol açan hastalık mantarlarına, kadar, birçok türleri vardır. Şişe mantarı olarak kullandığımız mantar da bir cins meşenin üzerine yerleşmiş bir asalaktır. Maya ile küf de birer mantardır. Birbirle­rinden bu kadar değişik biçimde olan türlü mantarların tek or­taklama özelliği klorofilsiz bi­rer canlı varlık olmalarıdır. Bundan dolayı, ışığa ihtiyaçla­rı yoktur, karanlık, ıslak, kuy­tu yerlerde oluşurlar.

mantar

ŞAPKALI MANTARLAR

Kırlarda, ormanlarda, güneş görmeyen ıslak yerlerde, ağaçların, ça­lıların diplerinde yetişen, çoğu şemsiye biçiminde olan mantarlara, bu biçimlerinden dolayı ‘’şapkalı man­tarlar’’ denir. Bunların zehirlileri, zehirsizleri vardır. Zehirsizleri topla­narak pişirilir, yemek yapılır. Batı ülkelerinde mantar yemekleri, çorbalar pek sevilir; bizde de mantar yiyenler varsa da pek yaygın değil­dir.

images

Mantarların zehirsizlerini zehirli­lerinden ayırmak zordur. Bu işte çok denemesi olan birtakım kimse­ler zehirli mantarlarla zehirsizlerini ayırmada pek usta iseler de gene ya­nılabilirler. Onun için, Batı’da ye­meklik mantarlar, zehirsiz oldukla­rı iyice bilinen cinslerden özel yer­lerde üretilerek çok miktarda elde edilir, bunlardan konserveler, hazır çorbalar yapılır.

Mantarın çok besleyici bir yiye­cek sayılması da yanlıştır. Mantar her hangi bir sebzeden farksız bir besin değeri taşır. Klorofilsiz oldu­ğu için içinde nişasta da yoktur; an­cak birtakım azotlu maddeler, şeker vardır. 100 gr. taze mantar ancak 25-40 kalori verir.

Mantarların Zehirli Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?

Mantarların zehirli olup olmadı­ğını anlamak için halk arasında çe­şitli denemeler yapılır. Meselâ mantarların kaynatıldığı suya bir gümüş kaşık sokarlar, kararırsa mantarın zehirli olduğuna hükmederler. Bu kanaat bilimsel bir esasa dayanmaz. Mantarın soğanla pişirilirse zehirli­liği gider kanaati de yanlıştır.

Amanita-muscaria

Başlıca mantar çeşitleri şunlardır:

Çayır Mantarı: Şemsiye biçimli­dir. Kırlarda, çayırlarda yetişir. Açık kahverengidir, çoğunlukla ze­hirsizdir.

Kurt Mantarı: Beyaza yakın, düğme biçimindedir. İçi beyaz, sert etlidir. Akarsuların, yolların kıyısın­da yetişir. Bazı türleri zehirsizse de çoğunlukla zehirlidir.

Çomak Mantar (Mercan Mantarı): Parmak biçimi çıkıntıları vardır, üzerinde beyaz, sarı, pembe tomur­cuklar olur. Çoğunlukla zehirsizdir.

Kuzu Mantarı: Uzun bir külah biçimindedir; sarı, koyu yeşil çeşit­leri vardır. Çoğunlukla zehirsizdir.

Horoz Mantarı: Kenarları bu­ruşuk koyu sarı bir şapkası vardır. Çoğunlukla zehirsizdir.

Sinek Mantarı: Şemsiyesi kır­mızı üzerine beyaz beneklidir. Sapı­nın ortası halkalıdır. Altı yeşilimtı­rak olanları da vardır. Çok zehir­lidir.

Şeytan Mantarı: Sapı karınlı­dır ve sarıdır, altında koyu kır­mızı karışık çizgiler vardır. Eti be­yazsa da kesilince önce kırmızı, son­ra mavi olur. Çok zehirlidir.

Mantar Zehirlenmesi Nasıl Olur?

Mantar zehirlenmesi sindirim, si­nir, dolaşım sistemlerinde ayrı ay­rı belirtiler gösterir:

Sindirim sisteminde mide, bağırsak bozuklukları ortaya çıkar. Sindirim sistemine etki gösteren mantarların tadı keskin ve yakıcıdır. Yendikten bir süre sonra, karın ağrısı, şiddetli kusma, kanlı ishal, baş dönmesi görülür. Zehirlenme dolaşımın kötü­leşmesiyle, ölümle bitebilir. Zehirlenenlerin hemen midesi yıkanmalı, dolaşımı kuvvetlendirici ilâçlar ve­rilmelidir.

Sinir sistemine etki gösterenler başlıca ‘’sinek mantarları’’ ile ‘’so­ğanlı amanita’’ mantarlarıdır. İçinde ‘’muskarin’’ denilen bir zehir var­dır. Önce midede, bağırsaklarda zehir­lenme belirtileri başlar. Daha son­ra, sarhoşluk hali, hezeyan, kramp­lar görülür. Muskarinin panzehiri at­ropindir.

Dolaşım sisteminde, kanda zehir­lenme belirtileri gösteren mantarla­rın bileşiminde helvelin asidi bulu­nur. Bunlar çoğunlukla hortumlu mantarlardır. Zehirlenme belirtile­ri yutkunma, kusma güçlüğü, sarı­lık, kramptır, hasta bazen kendini kaybeder.

2503312883_small_1

HASTALIK YAPAN MANTARLAR

Hastalık yapan mantarlar, bitkile­rin ilkel kısımlarını teşkil eden bir­takım asalaklardır. Tıpta mikoz de­nilen çeşitli hastalıkları yaparlar.

Aktinomikoz: Akciğerlerde, bağır­saklarda, çenede, daha başka organ­larda apseleşip fistül haline gelebi­len afetlere sebep olur. Antibiyotik­lerden oreomisinle, ayrıca radyote­rapiyle tedavide iyi sonuçlar alınır. Akciğerdeki inatçı vakalarda ameli­yat gerekebilir.

Koksidioidomikoz: Başlangıçta ateşle birlikte deride morumtırak kırmızı sertlikler olur. Hastalık sonra, akciğerlere, lenf bezelerine, deri­ye. kemiklere oturabilir. Yaygın şe­killeri hayat için tehlikeli olabilir. Benzoik asit ve prodigiosin tedavi­sinden iyi sonuçlar alınmaktadır.

Madüromikoz: Bu mantar he­men daima ayakta yerleşir, apseler, fistüller meydana getirir. Zamanla şekil bozukluklarına, yara izlerine yol açar. Tedavide, potasyum iyodür, radyoterapi faydalıdır. Bazı haller­de ayağı kesmek gerekebilir.

Blastomikoz: En çok, yüz, bo­yun, el ve ayaklarda âfetlere sebep olur. Akciğerde yerleşmesi veremi andırır. Başka organlara, bu arada kemiklere de yerleşebilir. Oreomisin, iyotlu ilâçlar, radyoterapi fayda­lıdır.

mantar nedir, mantar nasıl yetiştirilir, mantar hakkında kısa bilgi, mantar çeşitleri, mantar coğrafyası, mantarın yetiştiği yerler, mantarın büyüdüğü yerler, mantarın çeşitleri nelerdir, mantarcıklar, mantarların bitki örtüsü, mantarların yetişme koşulları

Soru ve Görüşleriniz İçin Lütfen Yorum Yapınız…

 

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Sorry, comments for this entry are closed at this time.