Bit’in En Tehlikeli Halleri Bunları Hiç Duymadınız

GENEL 12 Mayıs 2016

İnsanların, birçok hayvanların üzerinde asalak olarak yaşayan ufak bir böcektir. Eziyet verici, huzur ka­çırıcı, kaşındırıcı bir böcek olduğu gibi, üstelik, hastalık da taşır. Bü­tün bunlardan dolayı adı anıldığın­da bile insanı iğrendirir, ürpertir.

Bu pis böcek, özellikle, tifüs (lekelihumma) hastalığının insandan insana taşıyıcısı olduğu öğrenildikten sonra daha büyük önem kazan­mıştır; anatomisi, yaşayışı, üremesi pek iyi incelenmiş, bu arada yok edil­mesi çareleri de bulunmuştur. Bu­gün uygar ülkelerde tifüs hastalığı mesele olmaktan çıkmıştır. Bit, ti­füsten başka hummayıracia, siper humması gibi daha başka hastalıkla­rın da bulaşmasında da aracılık eder.

Bitin ağzı emici biçimdedir. Karnı başına, göğsüne göre çok daha bü­yüktür. İnsandan emdiği kanı kar­nına sindirir. Bu kanda tifüs gibi bir hastalığın mikropları varsa bunlar bitin pisliğiyle, sağlam insanın deri­sine bulaşır. O kimse, bitin ısırdığı yeri kaşıyınca, deride kaşınmadan ileri gelen sıyrıklardan içeri bu mik­roplar girer, hastalık böylece bulaş­mış olur. İnsandan başka, köpeklerde, may­munlarda da bit bulunur. İnsanlar­da rastlanan bitler 2-3 milimetre bo­yundadır. Çoğunlukla dişileri erkek­lerin bir buçuk büyüklüğündedir. Bitlerin renkleri insan ırklarına gö­re değişir: Avrupalılar’da boz, Zenciler’de kara, Kızılderililer’le, açık renk Zenciler’de turuncu, Çinliler’le Japonlar’da sarı olurlar.

Bitlerin, vücutta en çok bulunduk­ları yerlere göre, başlıca Uç cinsi vardır:

1 Baş biti;

2 Elbise (vü­cut) biti;

3 Kasık biti.

Baş Biti: 1-2 milimetre boyunda, esmerimtıraktır. Çoğunlukla başta, saçların arasında bulunur, sakala, bı­yığa, kaşa da iner. Baş biti, sirke de­nilen yumurtalarını saçların dibin­den ucuna doğru sıralar. Bu sirke­ler gelişip çatlayarak içinden yavşak lar büyüyüp bit olur. Böylece, baş te­mizlenmezse bitler gittikçe ürer. Ba­şın kaşınması sırasında, deri, tifüs mikroplarıyla bulaşmasa bile, başka çeşit mikroplar kapar, bundan dola­yı başın derisinde iltihaplar, çıban­lar, yaralar olur. Empetigo denilen bu balrengi, kabuklu yaralar baştan sonra boyna, enseye, bütün vücuda yayılabilir. Bu arada, yaralardan do­layı boyundaki lenf bezleri şişer.

Bit Nasıl Yok Edilir?

Bit kolay kolay ölmez, çok çabuk ürer. Sirkeleri (yumurtaları) 8-10 günde açılır, yavşak (yavru bit) üç defa gömlek değiştirir, öteki böcek­lerin tersine, pupa dönemi geçirme­den, 15 günde, doğrudan doğruya er­gin hale gelir. Bitin ömrünün ancak 1 ay kadar sürdüğü, iyice doymuş bir bitin, vücuttan uzaklaşınca ça­maşır içinde 10-15 gün daha yaşadı­ğı kabul edilirse de, Birinci Dünya Savaşı’nda Türk hekimlerinin dene­meleri pek kirli çamaşırlar arasın­da bitlerin 40 gün kadar yaşayabildiğini göstermiştir.

Bit, rahatına çok düşkün bir bö­cektir. Kaşınan insandan, rahatsız olarak, kaçar, temiz kimselere atlar. Açken aydınlığa çıkar, doyunca vücu­dun kuytu yerlerine çekilip uyur. Bu iğrenç böcek, yol açtığı hastalıklar­dan dolayı, yüzyıllardan beri insan­ları uğraştırmış, DDT bulununcaya kadar da bit savaşı kesin bir sonu­ca bağlanamamıştı. Bu arada, bir­çok ilâçlar kullanılmış, temizliğe önem verilmiştir. Bugün de, bitten kurtulmanın en başta gelen çaresi temizlik olduğu gibi, doğrudan doğ­ruya bite karşı savaşta DDT ile ke­sin sonuç alınabilir.

DDT ya gazla, benzinle, alkolle ka­rıştırılarak, ya da toz halinde kulla­nılır, bununla vücutlar, bitli eşya ko­layca temizlenebilir.

Bitlere karşı savaş çok uzun süre ihmal edilmiş, hattâ bu ihmal «pire itte bit yiğitte bulunur» gibi çok yer­siz ve saçma bir sözün doğmasına bile yol açmıştır.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.