SAĞLIK

Boğmaca hastalığı ve tedavisi

En çok çocuklarda görülen, yay­gın, salgın, bulaşıcı bir hastalıktır. Başlıca belirtisi hastayı boğacak gi­bi sıkıştıran, birbiri ardına gelen ök­sürüklerden sonra şiddetli, çok kere öter gibi soluk alıştır. Bu soluk alış horoz ötüşünü andırır.

Boğmacaya tutulanların  %80’i dört yaşından küçük çocuklardır. Çok küçük çocuklarda bu hastalık pek tehlikeli olabilir. Onun için, bir buçuk, iki aylık çocuklara bile aşı yapmalıdır.

Boğmaca başlangıçta gribe ben­zer; gene grip gibi boğmacalı hasta­larla temastan geçer. Kendisi boğ­maca olmayan bir kimsenin bu has­talığın mikrobunu taşıması bugün eskisi kadar önemli bir tehlike sayılmıyorsa da böyle bir tehlike ge­ne göz önünde bulundurulmalıdır.

Boğmacanın Üç Dönemi

Mikrop alındıktan 8-15 gün son­rasına kadar ufak-tefek kırıklık dı­şında bir şey duyulmaz. Yalnız, bu süre 2 gün gibi çok daha az olabilir. Buna mikrobun «kuluçka süresi» de­nir.

Ondan sonra asıl hastalık başlar. Bunun, her biri ikişer hafta süren üç dönemi vardır:

Nezle Dönemi. Bu ilk dönem so­ğuk algınlığını, gribi andırır: Burun akıntısı, aksırık vardır; burun akın­tısı geceleri artar. Biraz öksürük, iş­tahsızlık, bazen da ses kısıklığı gö­rülür. Bu belirtilerden öksürük git­gide öne geçer. Öksürdükçe hastanın yüzü kızarır, salyası akar, ateşi de her gün biraz daha yükselir. Hasta­lığın en çok bulaşabileceği zaman bu günlerle ikinci dönemin ilk haf­tasıdır.

Ötme Dönemi. Boğmacanın bu ikinci döneminde ilk belirtilerin bir kısmı artabilir; yalnız, bu hastalığa özgü ötüş —horoz gibi bağırış — başlar: Hastayı boğacakmışçasına gelen, onu saran, kızartıp bozartan

 

öksürüklerden sonra, zor bir soluk alışla boğazdan, öter gibi bir ses çı­kar. Bu öksürük nöbetlerinin beş saatte bir geldiği kabul edilir.

Gene bu ikinci dönemde salyalar, salgılar pek koyulaşır, kusmalara yol açar. Göz altı ve burun kanamaları da olabilir. Kusma çok sık olursa beslenmeyi aksatır, hastalığı yen­mek güçleşir.

Soğuk, sıcak, sinirlenme, korku, duman gibi her hangi bir etki öksü­rük nöbetlerini uyandırabilir.

İyileşme Dönemi Boğmaca üçüncü döneminde şiddetini gitgide kaybetmeye başlar. Belirtiler yavaş yavaş azalır; bu arada, öksürük ba­sit bir nezle, bronşit öksürüğü hali­ne gelir. Tam iyileşme (nekahat) dönemi bir hayli uzun sürer. İyi bakılmayan hastaların sonradan başka hastalıklara yakalanması boğmaca­da çoktur. Hele yeni doğmuşlardan 2 yaşma kadar olan çocuklarda boğ­macanın başka hastalığa çevirmesi (ihtilâtlar) ölüme kadar varabilecek çok tehlikeli durumlar yaratabilir. Bronkopnömoni (akciğer kesecikle­ri ve ince solunum yolları iltihapla­rı), ansefalit (beyin iltihabı) bu teh­likelerin en başında gelir. Gene bu arada ortakulak, boyun bezleri ilti­haplanabilir, akciğer kesecikleri şi­şebilir; faal verem alevlenebilir.

Aşı ve Tedavi

Boğmacanın aşısı vardır. İlkokul­larda bu aşı daima yapıldığı gibi, okul çağından önceki çocukları da aşılamalı, bunu asla ihmal etmeme­lidir. Bu aşı, çoğunlukla difteri – tetanoz – boğmaca karma aşısı olarak yapılır.

Boğmacanın tedavisi bugün ol­dukça kolaydır. Antibiyotikler, bu arada özellikle aureomycine (oreo- misin), chloromyçetine (kloromise- tin), streptomycine (streptomisin), hele erken, zamanında kullanılırsa pek olumlu sonuç verir. Ancak, yal­nız bunlara güvenmek doğru olmaz. Pek küçük çocuklarda boğmaca se­rumu kullanılmalıdır. Son zaman­larda boğmaca gamma globülini de başarı -ile kullanılmaktadır.

Öte yandan, boğmaca tedavisi sı­rasında gerek öksürüğü azaltmak, ateşi düşürmek, gerekse boğmacanın başka hastalıklara çevirmesini önle­mek için de, hekimin uygun görece­ği daha başka ilâçlar kullanılır. Ağır hastaları, alınması gerekli tedbirle­ri yerine getirebilmek üzere, hasta­neye yatırmak uygun olur.

Bol temiz havanın, oksijenin boğ­macaya karşı iyi geldiği öteden beri bilinir. Bundan dolayı, boğmacalı­ların yüksek dağlara çıkarılması, hatta uçakla 34 bin metre yüksekler­de dolaştırılması salık verilmiştir. Basit bir hava değişimi bile faydalı sonuçlar verebilir.

Boğmacaya Benzer Öksürükler

Boğmaca öksürüğüne benzeyen birtakım öksürükler de vardır. Bun­lar daha önemli sebeplerden ileri gel­miş olabilir. Onun için, bu gibi ök­sürüklere büyük önem vermeli, he­kime başvurmalıdır.

Daha çok, büyüklerde, uzun süren, ilâçlara karşı direnen, boğmacamsı öksürük nöbetleri görülürse, mide- akciğer sinirini irkilten, basınca uğ­ratan bir sebep aranmalıdır; bu ara­da aort anervizması, ya da ses ve so­lunum boruları bezlerinin şişmesi akla gelebilir.

 

Etiketler
Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı