Kabızlık Nasıl Geçer? Kabızlık Hakkında Her şey

SAĞLIK 27 Ocak 2016

İleri derecede kuru, sert dışkı çı­karılmasına kabızlık (peklik) denir. Kabızlık nasıl geçer? Dışkılamanın üç günde bir, ya da daha seyrek olması kabızlık tarifi içine girerse de dışkının kıvamı sa­yısından, miktarından daha önem­lidir.

Normal bir kimse 24 saatte bir dışarı çıkar. Bununla birlikte, tama­men sağlam olduğu halde haftada ancak bir, iki, çok çok üç defa dışkılayanlar olduğu gibi, 24 saatte bir­kaç kere normal kıvamda dışarı çı­kanlar da vardır.

İnsanlarda oldukça sık görülen bir rahatsızlık olan kabızlık süreğen şekilde yıllarca sürebilir.

Kabızlık, bağırsakların iyi çalışma­masından ileri gelebileceği gibi, bazı hastalıkların da sonucu olabilir.

Bağırsakların Çalışmamasından İleri Gelen Kabızlıklar

Dışkılamaya engel bir durum ol­madığı halde, bağırsakların çalışma­sındaki bozukluktan ileri gelir. En çok görülen şekli alışkanlıktan do­ğan kabızlıklardır. Bazen pek rahat­sızlık vermez. Bazı hallerde ise kabızlıkla birlikte baş ağrısı, iştahsız­lık, sindirim bozuklukları, zayıfla­ma, solgun bir renk görülür. Bunlar kabızlığın yaptığı bir çeşit iç zehirlenmedir.

Kötü alışkanlıktan ileri gelen ka­bızlıkta besinlerin kalın bağırsaktan geçişi normaldir. Ancak, rektum (düz bağırsak)da dışkılama tepkesi kaybolmuştur. Dışkı burada günler­ce kalabilir. Birkaç günde bir az miktarda çıkmasına rağmen bağırsaklar bir türlü tamamıyla boşaltılamaz.

Dışkılama tepkesinin bozulması­na birçok kötü alışkanlıklar yol açar. Meselâ, üşenmek, sabahları işe, okula yetişmek kaygısı ile helâ- ya gitmeyi geciktirmek, işi, eğlence­yi bırakamamak, helâ bulamamak gibi. Bazen anustaki çatlaklıkların, hemoroitlerin ağrı yapması korku­su ile de dışkılamaktan kaçınanlar, geciktirenler vardır. İşte bu sebep­lerle dışkılama tepkesi geri tepilir. Tepke bir süre sonra yeniden uya­nırsa da, birkaç kere geri tepilme­si sonucunda, daha sonraları gittik­çe daha güç uyanır. Bu kötü alışkan­lık sonucu rektum dolu, gergin kal­maya başlar, kilolarca dışkı top­lanır.

Bu gibilere sürgün ilâçları (müs­hiller) çok az, hatta hiç tesir etme­diği halde bir lavman yapılacak olur­sa bol miktarda dışkı çıkar.

Bağırsakların iyi çalışmamasının sebebi bazen karın kaslarının zayıflı­ğıdır. Bu gibi durumlarda dışkılamak için gerekli karın içi basıncı sağlanamaz. Meselâ, gebelikte, ka­rında su toplanmasında, urlarda, şişmanlıkta, doğum sonrasında ka­rın kasları zayıf duruma düşebilir.

Kabızlığın bir başka çeşidi kaim bağırsaklardaki tembellikten ileri ge­lir. Burada bağırsak tembelliği dolayısıyla, dışkının düz bağırsağa varma sı gecikmiştir. Sebepleri değişiktir. En önemli sebep bağırsak hareketle­rinin yavaşlaması, bağırsak kaslarının zayıflığıdır. Şişmanlarda, durgun bir hayat geçirenlerde, çok zayıflar­da, ağır hastalık çekenlerde görülür. Bazı hallerde, meselâ sinir bozuklu­ğu olanlarda bağırsak hareketlerinde yetersizlik ortaya çıkabilir.

Bağırsak hareketleri üzerinde selü­lozun büyük etkisi olduğundan uzun zaman az posa bırakan yiyeceklerle beslenenlerde de kabızlık görülür. Bol sebze, meyve yenilmesinin bu sebeple faydası büyüktür.

Hastalıklardan İleri Gelen Kabızlıklar

Ateşli hastalıklar esnasında da ka­bızlıklar görülür. Meselâ, tifo, me­nenjit, ansefalit gibi hastalıklar ka­bızlık yapar. Ayrıca kalp hastalıkla­rında, şeker hastalığında, eveğen apandisitte, peritonitte, safra kese­si, böbrek sancılarında, kurşun ze­hirlenmesinde kabızlık olur.

Bağırsaklarda dışkının geçmesine engel olan kitlelerin meydana gel­mesi, bağırsakların daralması da ka­bızlığa yol açar. Bunun sebepleri çe­şitlidir. Bu arada, ileri yaşlarda, o güne kadar normal olan bir kimse­de kabızlık başlaması kanseri dü­şündürmeli, gerekli araştırma yapıl­malıdır.

Bağırsak tıkanmaları da birden ka­bızlığa sebep olur.

Bunların dışında kaim bağırsaklar­da zaman zaman kuvvetli spazm (kasılma)lar olması da kabızlığın sebepleri arasındadır.

Kabızlığın Tedavisi

Ateşli hastalıklar sırasında görü­len geçici kabızlık her hangi bir te­daviyi gerektirmez. Kötü alışkanlık­tan ileri gelen kabızlıklarda her sa­bah helâya gitmeli, dışkılamaya ça­lışmalıdır. Bu işten yılmamakla, gayret göstermekle çok iyi sonuçlar alınabilir. Karın içi basıncını artır­ması dolayısıyla, alaturka helâlar faydalıdır. Anus çatlağı, hemoroit gibi, dışkılama sırasında ağrı, san­cı veren haller varsa tedavi edilme­lidir.

En faydalı tedavi hastanın ken­disinin dışkılamaya gayret göster­mesidir. İlâcın, pehrizin bu durum­da pek tesiri yoktur. Normal dışkı- lama tepkesi uyanıncaya kadar 2 günde bir ufak lavmanlar yapılması faydalıdır.

Bağırsak tembelliğinden ileri gelen kabızlıklarda ise, ilâçla birlikte, en önemli tedavi hastanın yiyecekleri, yaşayışı üzerinde yapılan değişiklik­lerdir.

Bağırsak hareketlerinin artması için, yiyecekler bol selülozlu olmalı­dır. Bu arada sebzeler, meyveler, ni­şastalı besinler, zeytinyağlı yemek­ler bol bol yenilmelidir. Durgun ha­yattan uzaklaşarak hareketli bir in­san olmaya çalışmalıdır. Spor, yü­rüyüş, soğuk, ılık, duş faydalıdır. Sabahları kama masaj yapıp helâ-, ya ondan sonra gitmek bağırsakları harekete getirir.

Kabızlarda yumuşatıcı ilâçları dikkatle kullanmalıdır. Devamlı kul­lanmak alışkanlık yaptığı gibi bar- sakları tahrişte edebilir. Bu gibi ilâçları ancak doktor tavsiyesiyle almalıdır.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.