MUŞAMBA VE MUŞAMBA ÇEŞİTLERİ

GENEL 6 Eylül 2014

Daha yüz yıl önce icat edilmesine karşılık, son derece geniş bir kul­lanılma alanı bulan muşamba, bu­gün bütün işyerlerinin, evlerin baş­lıca eşyası arasında yer almaktadır. Muşamba sağladığı kolaylık, temiz­lenmesinin rahatlığı bakımından se­vilerek kullanılan bir döşeme mal­zemesidir.

Eskiden beri bildiğimiz muşam­ba, keten tohumu yağından yapılır. Keten tohumu yağı hava ile birleşince oksitlenerek sertleşme özelliğin- dedir. Bu sertleşen yağ çeşitli reçi­nelerle, zamklarla işlenerek muşam­ba haline getirilir. Tabi malzeme ile yapılan bu muşambalar genel olarak iki kaliteye ayrılır:

Kâğıt Muşamba. Bunlar hemen hemen bir karton kalınlığındadır. Altında her hangi bir destek madde­si bulunmayan bu muşambalar yayı­lırken dikkat edilmezse kâğıt gibi, hatta daha kolay yırtılır. Buna kar­şılık dayanma süreleri hiç de az de­ğildir. Usulüne göre serilirse yıllar­ca kullanılabilir. Fiyatları ucuzdur.

Mantarlı Muşamba.

Bu çeşit muşambalar sağlam bir destek mal­zemesi, çoğunlukla çuval bezi üze­rine yayılarak hazırlanmıştır. Bu sayede yırtılması güçtür, ötekiler­den daha kalındır. Çok dayanıklı olan bu muşambaların fiyatı kâğıt muşamba fiyatının iki katını geçer.

Sentetik Muşambalar

Plastik sanayinin gelişmesinden sonra sentetik muşambalar büyük rağbet görmeye başlamıştır. Sente­tik muşamba için kullanılan madde bir etilen türevi olan vinil (vinyl) dir. Vinil muşambaları çeşitli mar­ka adları altında satılır. Bunlar da çok dayanıklı, güzel görünüşlü mu­şambalardır. Fiyatları kalitelerine göre, değişir. İyi cins plâstik mu­şambalar 25-30 lira arasındadır. Bu muşambalar da ötekiler gibi rulo ha­lindedir, metrekare hesabiyle satı­lırlar.

Sentetik muşambaların bir de ka­re biçiminde kesilmiş olarak satı­lanları vardır. Bunlar birbirine uyan iki ayrı renk muşamba karelerinin, parke düşer gibi, yan yana yapıştırılmasıyla yere yayılır. Değişik, gü­zel bir görünüş vermesi bakımından bu muşambalar da sevilerek kulla­nılmaktadır.

Sentetik muşambaların son yıl­larda gelişen bir çeşidi de yere yarı sıvı halde döşenir. Torginol denilen bu muşamba çeşidi doğrudan doğ­ruya zemin üzerine sürülerek hazır­lanır. Torginol birkaç kat sürülür. En alta sürülen tabaka hemen he­men harç kıvamındadır. Bu tabaka kuruyup donunca, üstüne daha ince bir tabaka, onun üstüne de çok daha ince bir tabaka sürülür, en sonunda cilalanır. Bu şekilde yerde hiç ek ye­ri olmayan, düzgün, sağlam bir mu­şamba meydana gelmiş olur. Torginöl, usulüne göre yapılırsa, çok da­yanıklı olmaktadır.

Muşamba Nasıl Döşenir?

Muşamba döşemek hem basit, hem de sanıldığı kadar kolay olmayan bir iştir. Büyük şehirlerde dö­şeme işini yapan ustalar bulunursa da bu, oldukça pahalıya mal olur. Biraz dikkat edilir, emek sarf edi­lirse insan kendi muşambasını ken­disi döşeyebilir.

Muşamba döşerken yapılacak ilk İş zemini talaşla, kartonla beslemek­tir; yoksa, tahtanın, ya da taşın izleri kısa bir süre içinde muşambaya çı­kar, muşamba, çok geçmeden, o iz yerlerinden aşınır. Bunun için, mu­şamba döşenecek yere önce, testere talaşı yayılır. Bu sayede girintiler doldurulmuş olur. Daha sonra oda­nın bütün yüzeyine, muşambacılar- da satılan kartonlar, kenarları aynı hizaya gelmek üzere, döşenir. Bun­dan sonra sıra muşambayı yaymaya gelir.

Muşambayı yayarken odanızın öl­çüsünü göz önünde tutmanız, mu­şambayı kesip biçmeden en çok faydalanacak şekilde sermeyi kolla­manız gerekir. Muşamba yayıldık­tan sonra girinti çıkıntılara gelen bölükleri kesilip çıkarılır. Muşambanın ek yerlerini birbiri üstüne değil, tam uc uca gelecek şe­kilde düzenlemek de önemli nokta­lardan biridir. Muşambaların ek yerleri asla üst üste getirilmez, bu­ralar tam birbiriyle uc uca gelecek şekilde kesilir. Ancak, kesmeden ön­ce on beş gün kadar beklemelidir. Muşambalar bu süre içinde kendile­rini koyuverir, iyice yerleşirler. Mu­şambayı kabataslak yaydıktan on beş gün sonra gerekli yerleri kesilir, sonra ek yerlerinden zemine yapış­tırılır. Muşambayı keserken makas yerine keskin bir bıçak kullanmak daha iyi sonuç verir. Muşamba döşeyiciler ucu kancalı bıçak kullanır­lar. Muşamba böylece dümdüz ke­silebilir. Muşambaların duvara ge­len tarafları yapıştırılmaz, yalnız ek yerleri soğuk, ya da sıcak tutkalla yere yapıştırılır.

Muşambaların Bakımı

Muşambaların bakımı yukarıda belirttiğimiz gibi yayılırken başlar. Dümdüz bir zemin üzerine yayılan muşamba, girintili çıkıntılı bir yer­de olandan daha çok dayanır. Mu­şambamızı korumak için dikkat ede­ceğimiz bir başka nokta, üzerine ağır, delici şeyler koymamaktır. Bu gibi şeyleri koymak zorundaysak muşamba parçası koymalıyız. Sivri topukla gezmek de muşambalarda iz yapar.

Muşambalar, genel olarak, sabun­lu suyla silinmez. Islatılıp sıkılmış bir bezle silmek muşambayı temiz­lemeye yeter. Muşambanın ömrünü uzatmak, güzel görünmesini sağla­mak için yapılacak bir başka şey de cilâdır. Cilâ muşambayı besler, par­latır. Muşamba cilâları çeşitli mar­kalar altında satılmaktadır. Muşam­banızı cilâlarken bunun aynı zaman­da tehlikeli bir şey olduğunu akıldan çıkarmamalısınız. Çünkü yeni cilalanmış muşambalar üzerinde insan çok fena kayar, düşer; bu düşmeler önemli kazalara yol açabilir. Bunun için, cilâ yapıldığı zaman evdekileri uyarmalıdır. Cilâlanmış muşamba­ların üstündeki küçük halılar,- pas­paslar da kaymayı çok artırır. Bu gibi zamanlarda halıların, paspasla­rın altına birer keçe, ya da kauçuk parçası koyarak, kolayca kıpırdamayacak şekilde tespit edilmesi ka­zaları önleyebilir.

Muşambalar ister mumdan, ister sentetik maddelerden yapılmış ol­sun, az çok kolaylıkla yanan bir mad­dedir. Hele karton üzerine yapılmış muşambalar daha çabuk tutuşabilir. Bu bakımdan ocak, soba önlerine, mangal altına muşamba yaymak tehlikeli olabilir. Böyle bir tehlike­yi önlemek için, en iyisi ocak önü, soba, mangal altı olarak geniş bir mermer kullanmaktır.

Yanma tehlikesi olmasa bile, mu­şambalar ateşe çok yakın bulunur­larsa sıcaktan zarar görürler, kısa zamanda kavrulup çatlar, kolayca eskir. Muşambanın sıcaklık merke­zine yakın bir yerde bulundurulma­sı önlenemiyorsa, hiç olmazsa, sıca­ğın etkisi azaltılmalıdır. Muşamba­ların üzerine yayılacak ıslak bezler, kalın halılar, hasır, kilim gibi şeyler bu işi görebilir. Mulaj:

Biçki dikişte, bir modelin, biçile­cek kumaştan önce, kâğıttan hazır­lanmasına mulâj denir.

Ölçülere göre çıkarılan patron ya mulâj kâğıdına, ya da her hangi es­ki, temiz bir beze çizilerek biçilir. El­bisenin modeli bütün ayrıntılarıyla bu mulâj üzerinde belirtilir. Böyle­ce, yapılması istenen modelin yarısı bitmiş şekli ile hazırlanmış olur. Biç­kide daima sağ tarafta prova yapı­larak çalışıldığına göre mulâj da sağ taraf için hazırlanmalıdır.

Mulâj bu şekilde hazırlandıktan sonra giyilerek provası yapılır. Dü­zeltilmesi gereken yerler düzeltilir. Düğme yerleri, yaka, cepler bitmiş şekliyle tespit edilir. Sonra bu pro­vaya göre düzeltilen mulâj, işaretle­nen yerlerden kesilerek açılır. Biçile­cek kumaşın üstüne konur, kenarla­rından dikiş payı bırakılarak kumaş biçilir (Bk. Biçki-Dikiş).

Bu şekilde yapılan biçkilerde her şeyin yeri iyice tespit edildiği için fazla prova çıkmaz. Aynı zamanda biçilirken lüzumsuz paylar bırakılmayacağından  kumaştan da kaza­nılmış olur.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.